Kijk eens naar de lelies

Kijk eens naar de lelies

In dit indrukwekkende bloemstuk steken de uitbundige kleuren en vormen goed af tegen het donkere gordijn. Dat is zo gedrapeerd dat de vaas en de bloemen loskomen van de achtergrond.
Blikvangers zijn de diagonaal geplaatste lelietak en de pioenroos. De bloemen en de bladeren met dauwdruppels stralen frisheid uit. Her en der kruipt een insect.

Ze werken niet en weven niet

De schoonheid en pracht van de bloemen lijken te verwijzen naar de tekst op de terracotta vaas. ‘En wat maken jullie je zorgen over kleding? Kijk eens naar de lelies, kijk hoe ze groeien in het veld. Ze werken niet en weven niet. Ik zeg jullie: zelfs Salomo ging in al zijn luister niet gekleed als een van hen.’ De tekst is afkomstig uit een redevoering van Jezus, die de Bergrede wordt genoemd. Jezus spreekt een menigte mensen toe en roept ze op zich minder zorgen te maken over hun dagelijkse levensbehoeften en zich meer in te zetten voor gerechtigheid en het koninkrijk van God. (Matteüs 6:28-29 De Nieuwe Bijbelvertaling 2008)

Liefde

Op de vaas staat ook een vrouw met een lelietak in haar hand. Verscholen achter de bloemen spreidt een man met een baard zijn armen naar haar uit. Mogelijk verwijzen ze naar het Hooglied in de Hebreeuwse Bijbel (Oude Testament). Het Hooglied is een liefdesgedicht waarin een man en een vrouw elkaar afwisselend toespreken. De tekst wordt toegeschreven aan koning Salomo. ‘Daar wil hij weiden, daar wil hij lelies plukken. Ik ben van mijn lief en mijn lief is van mij. Hij weidt tussen de lelies’. (Hooglied 6:2-3 De Nieuwe Bijbelvertaling 2008)

Gele koolroos

Bijzonder is de gele koolroos die is vernoemd naar de schilder Jan van Huysum (rosa x huysumiana). Van Huysum is de eerste die deze specifieke soort schildert. De gele koolroos is zeldzaam. In een brief aan een vriend doet Van Huysum zijn beklag. Hij kan het schilderij waar hij aan werkt niet afmaken, omdat de koolroos niet beschikbaar is. Hopelijk bloeit zij de volgende lente weer.

Vlieg

Vliegen worden van oudsher in verband gebracht met negatieve eigenschappen. In het Bijbelboek Prediker staat: ‘Een kostbare zalf bederft al door één dode vlieg, een beetje dwaasheid maakt de beste wijsheid ranzig’ (Prediker 10:1 De Nieuwe Bijbelvertaling 2008). Vliegen zijn ook een straf van God. Tijdens de vierde plaag die over Egypte wordt uitgestort, dringen steekvliegen de huizen binnen en richten overal in het land grote schade aan. (Exodus 8:20)

Mier

In tegenstelling tot vliegen, wespen en muggen is de mier een insect dat al in de Bijbel positieve eigenschappen krijgt toebedeeld, zoals vlijt en zuinigheid. ‘Ga naar de mieren, luiaard, kijk hoe ze werken en wordt wijs’ (Spreuken 6:6 De Nieuwe Bijbelvertaling 2008). In de beroemde fabel over de krekel en de mier, van de Franse schrijver Jean de La Fontaine (1621-1695), staan dezelfde eigenschappen van de mier centraal.

Bloemen in een terracotta vaas, Jan van Huysum, Amsterdam ca. 1723, olieverf op doek, collectie Amsterdam Museum, legaat A. van der Hoop

Jan van Huysum is de broer van Jacob van Huysum. Zie het bloemstilleven in de Daghkamer.

Tekst op de vaas: ‘AENMERK[T] de LELIEN DES VELTS // SALO[MO] [IN] ALLE S[Y]NE HEER[LI]JCKHEIT NI[ET] IS BE[KLEED[ GEWE[EST GELIJK ENE VAN DEZE.]
De signatuur van de schilder staat rechts op de plint: Jan van Huysum fecit.

PARTNERS & SPONSOREN • Amsterdams Fonds voor de Kunst • Kickstart Cultuur Fonds • Fonds 21 • Katholieke Stichting ter Bevordering van Welzijnswerk • Vereniging Rembrandt • Unesco • Nieuw Leven Facility Groep • VTW Amsterdam • Het Cultuurfonds • VSB-fonds • Gemeente Amsterdam • C.S. Oolgaardtstichting •