Museum Ons’ Lieve Heer op Solder in Amsterdam is sinds woensdag 12 oktober 2022 aangesloten bij het netwerk van de Canon van Nederland. Hierbij is het museum opgenomen in het venster ‘De Opstand’ (1568-1648). De Opstand (1566–1648), beter bekend als de Tachtigjarige Oorlog, markeert het verzet van de Nederlandse gewesten tegen koning Filips II van Spanje, die probeerde zijn macht te centraliseren en het protestantisme hard te onderdrukken.  Onvrede over religieuze vervolging, hoge belastingen en het verlies van privileges leidde eerst tot protesten, zoals het Smeekschrift van de edelen en de opkomst van de ‘geuzen’, en vervolgens tot open geweld met de Beeldenstorm in 1566.  Filips reageerde met harde repressie via de hertog van Alva en de beruchte Bloedraad, maar dit wakkerde het verzet juist verder aan.  Onder leiding van Willem van Oranje groeide de opstand uit tot een langdurige oorlog, met belangrijke successen zoals de inname van Den Briel (1572) en het verzet van steden als Alkmaar en Leiden.  Uiteindelijk leidde deze strijd tot het afzweren van de Spaanse koning en de vorming van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, waarmee de basis werd gelegd voor een onafhankelijk Nederland.

Wat is de link tussen het museum en het venster De Opstand?

Museum Ons’ Lieve Heer op Solder is direct verbonden met het venster De Opstand, omdat het een tastbaar gevolg laat zien van de religieuze en politieke veranderingen die in deze periode begonnen. Tijdens de Opstand groeide het conflict tussen het katholieke Spanje en protestantse opstandelingen uit tot een strijd waarin ook religie centraal stond; uiteindelijk kregen protestanten in de Republiek de overhand en werd het katholicisme uit het openbare leven verdrongen.  Katholieken mochten hun geloof daarna niet meer openlijk uitoefenen en weken uit naar verborgen gebedsplaatsen, de zogeheten schuilkerken.  Ons’ Lieve Heer op Solder, gebouwd in 1661 in een Amsterdams grachtenhuis, is zo’n schuilkerk en laat zien hoe katholieken in de nasleep van de Opstand hun geloof in het geheim bleven belijden, terwijl de Republiek tegelijkertijd een vorm van religieuze tolerantie ontwikkelde.  Daarmee vormt het museum een concrete en persoonlijke illustratie van de gevolgen van de Opstand voor het dagelijks leven en de religieuze vrijheid in Nederland.

Snel naar:

Openingstijden

Agenda